Courgette

mannelijke bloem                                vrouwelijke bloem

Bloembiologie

• De courgette (Cucurbita pepo) heeft mannelijke en vrouwelijke bloemen (aan dezelfde plant).
• Beide bloemtypen produceren nectar (uiteraard alleen de mannelijke bloem stuifmeel).
• De bloemen zijn erg groot. Iedere bloem bloeit slechts één dag, gedurende enkele uren, en opent direct na zonsopgang.
• De stuifmeelkorrels zijn relatief groot en weinig plakkerig. Bezoekende hommels nemen het stuifmeel gemakkelijk mee in hun haarkleed wanneer ze van bloem tot bloem gaan, maar verliezen de stuifmeelkorrels wanneer ze proberen hen uit hun vacht te schrapen en naar de stuifmeelkorfjes aan hun achterpoten te transporteren. Het gevolg is dat het de hommels meestal niet lukt stuifmeel naar het nest te brengen. Voor een goede ontwikkeling van het broednest is bijvoeren van stuifmeel (van andere planten) noodzakelijk.
• Bloembezoek door de hommels kan gemakkelijk vastgesteld worden aan de hand van de aanwezigheid van stuifmeelkorrels op de stempel van de vrouwelijke bloem en aan het feit dat de meeldraad van de mannelijke bloem deels of geheel van stuifmeelkorrels ontdaan is.

NATUPOL Nestkast

• Omdat de courgette-bloem ruim voldoende nectar produceert, wordt de nestkast geleverd met slechts een beperkte hoeveelheid suikerwater.
• De nectarproductie van de courgette-bloem kan overigens zodanig groot zijn, dat er grote voorraden nectar in het hommelnest aangelegd worden. In dat geval is het wenselijk dagelijks na de bloei (zie bloembiologie) de hommels op te sluiten (BEEHOME). Zo wordt voorkomen dat zij de rest van de dag buiten de kas gaan fourageren en daarmee de voorraad voedsel zodanig groot maken dat zij de volgende ochtend weinig gemotiveerd zijn de nieuwe courgette-bloemen te bezoeken.
• Omdat de hommels slecht in staat zijn het stuifmeel van de courgette-bloem voor eigen consumptie te verzamelen, wordt stuifmeel bij de nestkast geleverd. Daarmee moeten de hommels dagelijks bijgevoerd worden.

Inzetschema

• Voor bestuiving van courgette wordt in principe gewerkt met N-kolonies. Een N-kolonie bevat bij aflevering tussen de 50 en 60 werksters en heeft een levensduur van 8 tot 12 weken.
• 1 Kast heeft een bestuivingsbereik van ca. 1000 m2; voor kleinere oppervlakten kan, in overleg met uw begeleider, een ander type kast ingezet worden.

Plaatsing en werking

• Zet de nestkast 0,5 à 1 meter boven de grond, op een tegen zon en condens/regenwater beschermde plaats. In de winterperiode kan plaatsing in de zon juist wel gewenst zijn. Plaats de kast niet tussen het gebladerte!
• Sluit eventuele CO2-toevoer in directe omgeving van de nestkast af.
• Bescherm de kast tegen inloop van mieren.
• Laat de hommels na plaatsing enige tijd (½ - 1 uur) tot rust komen alvorens het vlieggat (de vlieggaten) te openen.
• Open het vlieggat als de luchtramen dicht zijn (einde van de middag); hierdoor wordt voorkomen dat hommels tijdens de eerste oriëntatievluchten buiten de kas komen en niet meer terugkeren.
• Na eerste oriëntatievluchten beginnen de hommels direct met de bestuiving van het gewas.
• Hommels zijn in het algemeen vooral actief in de ochtend en in de namiddag. De activiteit is ook afhankelijk van het bloeipatroon van het gewas.
• Hommels zijn actief bij een temperatuur tussen de 10 en 30 graden Celsius; zij werken optimaal bij temperaturen tussen de 15 en 25 graden Celsius.

Gewasbescherming

• Combinatie van hommels met biologische bestrijders levert geen problemen op.
• Chemische middelen hebben in het algemeen direct of indirect een effect op de hommels; direct door sterfte van werksters en larven door contact of opname en indirect wanneer de bloem, na behandeling, door de geur hommels afstoot waardoor het bloembezoek stopt.
• Systemische middelen (middelen die via de wortel opgenomen worden) hebben veelal een langdurige nawerking. Indien de bloem naast stuifmeel ook nectar produceert (b.v. paprika), kan de schadelijke werking veel ernstiger zijn dan in een alleen-stuifmeel-producerend gewas (b.v. tomaat).
• Voor een overzicht van de chemische bestrijdingsmiddelen met hun effect en ons advies m.b.t. het gebruik in combinatie met hommels verwijzen wij u naar de Neveneffectendatabase On-line.
• In alle gevallen moet, voordat een bestrijding wordt uitgevoerd, de BEEHOME van de nestkast in werking worden gesteld. Deze voorziening zorgt ervoor dat de hommels wel de kast IN kunnen maar niet UIT. Na ca. een uur kan de kast dan geheel worden afgesloten om deze ofwel af te dekken ofwel te verwijderen uit de kas.
• Plaats de kast bij het tijdelijk verwijderen uit de kas bij voorkeur in een ruimte van 18 à 20 graden Celsius.