Kruisbes

Bloembiologie

De bloem van de kruisbes (Ribes uva-crispa) is neerwaarts gericht, tweeslachtig en zelffertiel. De stamper is iets korter dan de meeldraden.
De bloem produceert naast stuifmeel ook nektar.
Aangezien per bloem de meeldraden iets eerder rijp zijn dan de stamper ontvankelijk is, speelt kruisbestuiving een belangrijkere rol dan zelfbestuiving. Bij enkele rassen levert kruisbestuiving met stuifmeel van een ander ras een hogere opbrengst op.
Bloembezoek door hommels is slecht aan de bloem af te lezen.

NATUPOL Nestkast

De bloem van de kruisbes produceert weliswaar nektar, maar dit is niet altijd voldoende voor een volledige ontwikkeling van een hommelvolk; daarom wordt toch suikerwater mee geleverd.
Afhankelijk van de omstandigheden wordt de nestkast geleverd met extra isolatie.
Voor toepassing in buitenteelten is TRIPOL beschikbaar: drie kolonies in kunststof behuizing met temperatuurisolatie. TRIPOL vergemakkelijkt het verdelen van de kolonies over het veld en waarborgt een stabiele plaatsing.

Inzetschema

In buitenteelten zijn minimaal 3 à 4 TRIPOLs per hectare nodig, wanneer geen andere bestuivers aanwezig zijn.
Een TRIPOL bevat bij aflevering 350-400 werksters en heeft een levensduur van 6-8 weken.
Voor kleinere oppervlakten kan, in overleg met uw begeleider, een ander type kast ingezet worden.
Bestuiving wordt verkocht per nestkast (standaard of TRIPOL).

Plaatsing en werking

Zet de nestkast 0,5 à 1 meter boven de grond, op een tegen zon en condens/regenwater beschermde plaats. In de winterperiode kan plaatsing in de zon juist wel gewenst zijn. Plaats de kast niet tussen het gebladerte!
TRIPOL dient op een stevige ondergrond, ongeveer een halve meter boven de grond, geplaatst te worden; in het voorjaar op een zonnige plek, daarna in de schaduw.
Zorg dat direct na ontvangst het stuifmeelbakje in elk nest gesloten is. Druk het dekseltje dicht met bijgeleverde stick.
Bescherm de kast tegen inloop van mieren.
Laat de hommels na plaatsing enige tijd (½ - 1 uur) tot rust komen alvorens het vlieggat (de vlieggaten) te openen.
Open, in geval van kas-/tunnelteelt, het vlieggat als de luchtramen dicht zijn (einde van de middag); hierdoor wordt voorkomen dat hommels tijdens de eerste oriëntatievluchten buiten de kas komen en niet meer terugkeren.
Na eerste oriëntatievluchten beginnen de hommels direct met de bestuiving van het gewas.
Hommels zijn in het algemeen vooral actief in de ochtend en in de namiddag. De activiteit is ook afhankelijk van het bloeipatroon van het gewas.
Hommels zijn actief bij een temperatuur tussen de 10 en 30 graden Celsius; zij werken optimaal bij temperaturen tussen de 15 en 25 graden Celsius.

Gewasbescherming

Combinatie van hommels met biologische bestrijders levert geen problemen op.
Chemische middelen hebben in het algemeen direct of indirect een effect op de hommels; direct door sterfte van werksters en larven door contact of opname en indirect wanneer de bloem, na behandeling, door de geur hommels afstoot waardoor het bloembezoek stopt.
Systemische middelen (middelen die via de wortel opgenomen worden) hebben veelal een langdurige nawerking. Indien de bloem naast stuifmeel ook nectar produceert (b.v. paprika), kan de schadelijke werking veel ernstiger zijn dan in een alleen-stuifmeel-producerend gewas (b.v. tomaat).
Voor een overzicht van de chemische bestrijdingsmiddelen met hun effect en ons advies m.b.t. het gebruik in combinatie met hommels verwijzen wij u naar de Neveneffectendatabase On-line.
In alle gevallen moet, voordat een bestrijding wordt uitgevoerd, de BEEHOME van de nestkast in werking worden gesteld. Deze voorziening zorgt ervoor dat de hommels wel de kast IN kunnen maar niet UIT. Na ca. een uur kan de kast dan geheel worden afgesloten om deze ofwel af te dekken ofwel te verwijderen uit de kas.
Plaats de kast bij het tijdelijk verwijderen uit de kas bij voorkeur in een ruimte van 18 à 20 graden Celsius.