Aardbei

Bloembiologie

De bloem van de aardbei (Fragaria x ananassa) is tweeslachtig en zelffertiel.
Zij produceert stuifmeel en nectar. Weinig nectar in binnenteelten, meer in buitenteelten.
De vrucht is samengesteld. Ieder deelvruchtje heeft zijn eigen stamper (gehad) en moe(s)t apart bestoven worden. Aangezien de bloem ringsgewijs vanuit de basis over meerdere dagen rijpt (de stampers ontvankelijk worden), zijn meerdere hommelbezoeken noodzakelijk om tot een welgevormde vrucht te komen.
Kruisbestuiving speelt een belangrijkere rol dan zelfbestuiving.
Bloembezoek door de hommels kan afgelezen worden aan de hoeveelheid stuifmeel aan de meeldraden; kale meeldraden duiden op goed bezoek.
Een tekort aan bloemen kan leiden tot 'overbevlieging'. In hun pogingen de laatste stuifmeelkorrels uit de bloemen te halen bijten de hommels zich vast aan de bloembodem en brengen door activering van hun vliegspieren (zonder vliegbewegingen met hun vleugels te maken) de bloem in trilling (buzz-pollination). Het gevolg is het optreden van beschadigingen aan de bloembodem, die later in de vorm van verkurkte plekjes op de (deel-)vruchtwandjes teruggevonden kunnen worden.

NATUPOL Nestkast

De bloem van de aardbei produceert weliswaar nectar, maar dit is in binnenteelten niet altijd voldoende voor een volledige ontwikkeling van een hommelvolk; daarom wordt in NATUPOL voor toch suikerwater mee geleverd.
Afhankelijk van de omstandigheden wordt de nestkast geleverd met extra isolatie.
Voor toepassing in buitenteelten is TRIPOL beschikbaar: drie kolonies in kunststof behuizing met temperatuurisolatie. TRIPOL vergemakkelijkt het verdelen van de kolonies over het veld en waarborgt een stabiele plaatsing. Omdat buitenteelten meer nectar produceren, bevat TRIPOL slechts een kleine hoeveelheid suikerwater.

Inzetschema

Voor bestuiving van aardbei wordt in principe gewerkt met E-kolonies. Een E-kolonie bevat bij aflevering tussen de 80 en 100 werksters en heeft een levensduur van 8 tot 10 weken.
1 Kast heeft een bestuivingsbereik van ca. 1.500 m2. Voor kleinere oppervlakten kan, in overleg met uw begeleider, een ander type kast ingezet worden.
In buitenteelten zijn minimaal 2 TRIPOLs per hectare nodig, wanneer geen andere bestuivers aanwezig zijn. Een TRIPOL bevat bij aflevering 350-400 werksters en heeft een levensduur van 6-8 weken.
Bestuiving wordt verkocht per nestkast (standaard of TRIPOL).

Plaatsing en werking

Zet de nestkast 0,5 à 1 meter boven de grond, op een tegen zon en condens/regenwater beschermde plaats. In de winterperiode kan plaatsing in de zon juist wel gewenst zijn. Plaats de kast niet tussen het gebladerte!
TRIPOL dient op een stevige ondergrond, ongeveer een halve meter boven de grond, geplaatst te worden; in het voorjaar op een zonnige plek, daarna in de schaduw.
Zorg dat direct na ontvangst het stuifmeelbakje in elk nest gesloten is. Druk het dekseltje dicht met bijgeleverde stick.
Bescherm de kast tegen inloop van mieren.
Laat de hommels na plaatsing enige tijd (½ - 1 uur) tot rust komen alvorens het vlieggat (de vlieggaten) te openen.
Open, in geval van kas-/tunnelteelt, het vlieggat als de luchtramen dicht zijn (einde van de middag); hierdoor wordt voorkomen dat hommels tijdens de eerste oriëntatievluchten buiten de kas komen en niet meer terugkeren.
Na eerste oriëntatievluchten beginnen de hommels direct met de bestuiving van het gewas.
Hommels zijn in het algemeen vooral actief in de ochtend en in de namiddag. De activiteit is ook afhankelijk van het bloeipatroon van het gewas.
Hommels zijn actief bij een temperatuur tussen de 10 en 30 graden Celsius; zij werken optimaal bij temperaturen tussen de 15 en 25 graden Celsius.

Gewasbescherming

Combinatie van hommels met biologische bestrijders levert geen problemen op.
Chemische middelen hebben in het algemeen direct of indirect een effect op de hommels; direct door sterfte van werksters en larven door contact of opname en indirect wanneer de bloem, na behandeling, door de geur hommels afstoot waardoor het bloembezoek stopt.
Systemische middelen (middelen die via de wortel opgenomen worden) hebben veelal een langdurige nawerking. Indien de bloem naast stuifmeel ook nectar produceert (b.v. paprika), kan de schadelijke werking veel ernstiger zijn dan in een alleen-stuifmeel-producerend gewas (b.v. tomaat).
Voor een overzicht van de chemische bestrijdingsmiddelen met hun effect en ons advies m.b.t. het gebruik in combinatie met hommels verwijzen wij u naar de Neveneffectendatabase On-line.
In alle gevallen moet, voordat een bestrijding wordt uitgevoerd, de BEEHOME van de nestkast in werking worden gesteld. Deze voorziening zorgt ervoor dat de hommels wel de kast IN kunnen maar niet UIT. Na ca. een uur kan de kast dan geheel worden afgesloten om deze ofwel af te dekken ofwel te verwijderen uit de kas.
Plaats de kast bij het tijdelijk verwijderen uit de kas bij voorkeur in een ruimte van 18 à 20 graden Celsius.